In gesprek met de ander – naar een radicale verlossing?

Wie niet meer tot iets aangetrokken wordt is ernstig depressief. Anderzijds is het aangetrokken worden juist de oorzaak van veel problemen in ons leven.” (Louk Fleischhacker in: Liefde, begeerte en zelfbewustzijn)

Het is geen louter academische of filosofische kwestie, maar een vraag van het grootste praktische belang wat we moeten denken over de rol van de aantrekkingskrachten tot andere personen, daden, en omgevingen in ons leven. Hoe bepalen we onze koers in ons leven ten opzichte van al deze impulsen? En waar komen ze uit voort? Uit het zoeken naar ons zelf? Naar een zin in ons bestaan? Uit drift, begeerte, liefde? Wat maakt dat we ontvankelijk zijn of worden voor bepaalde idealen? Wanneer slaat het bezitten van een ideaal om in een toestand van bezetenheid door dat ideaal?

Het blijkt vaak dat de meeste harde strijd met de ander om erkenning van het zelf tevens de meeste innige liefdesband is. Niet zelden met de dood tot gevolg. Het is de kiem van alle banden en alle conflicten tussen personen en groeperingen, of dat nu voetbalsupporters, milieuactivisten of religieuze groeperingen zijn.

Wat leren we van ons zelf uit de gesprekken met de ander? Welke is de begeerte, de drift, de aantrekkingskracht van de ander, of is het zijn of haar begeerte, dat de gesprekspartners tot het gesprek voert?

Dit zijn de vragen waarmee ik vandaag aanvang met het lezen van het zojuist verschenen boek Radicale Verlossing over wat terroristen geloven. Historica Beatrice de Graaf is hierover in de gevangenissen met de huidige generatie terrorisme-gedetineerden in gesprek gegaan.

“Ze heeft geluisterd naar hun verhalen over frustratie met het eigen leven, woede om aangedaan onrecht en het besluit zich te mengen in de strijd. Uit die verhalen blijkt hoe cruciaal de actuele, geleefde en geloofde praktijk van radicale verlossing is voor het begrijpen van hun daden. Op basis van interviews met terrorismegedetineerden uit Nederland, Syrië, Pakistan en Indonesië – jihadisten en enkele rechts-extremisten – reconstrueert ze hun verhalen van overgave, strijd, opoffering en gehoopte beloning, en ontwerpt ze een manier om de samenhang van geloofsbeleving en terroristische activiteiten beter te begrijpen. Wanneer en hoe inspireren religieuze en ideologische overtuigingen jongeren nu tot een heilige strijd? En wat gebeurt er wanneer die verlangde verlossing uitblijft?” (Uit de aankondiging van het boek op de website van Boekhandel Broekhuis waar ik het bestelde. “Vanwege Koningsdag is de bestelling wat later. Excuses daarvoor”.)

Ik ga het lezen. Waar zou ik staan?

Published by

admin

Rieks op den Akker was onderzoeker en docent kunstmatige intelligentie, wiskunde en informatica aan de Universiteit Twente. Hij is gepensioneerd.

Leave a Reply