Het kortste kronkelpaadje van Minister Dijkgraaf

“Nature is thrifty in all its actions” (Maupertius)

In zijn brief Inzet Werkagenda mbo aan de Tweede Kamer pleit Minister Dijkgraaf voor meer individuele vrijheid bij de invulling van het vakkenpakket op het MBO. Wil de student Chinees of Russisch studeren, dan moet dat kunnen.

Het uitgangspunt is dat het onderwijs er voor de studenten is, en niet andersom. Het onderwijs moet geen keurslijf zijn waarin de student zich maar moet inpassen. Het moet maatwerk bieden. Uit recent onderzoek blijkt dat de student onder grote prestatiedruk staat. Hij moet van alles om mee te doen, werken aan zijn ‘duurzame’ toekomst met perspectief. Welke leefstijl past mij het beste? Het ik is de negatie van de leefstijl, die het ik kan uittrekken als een oude jas en vervangen door een nieuwe. Eventueel met hulp van een ‘leefstijlcoach’. Die moet proberen inhoud te geven aan dat lege ik. Uit allerlei onderzoek blijkt dat de mens er depressief van wordt. Een gevoel van leegte en de opgedrongen drift dat je van alles moet. Je moet je immers nuttig maken, voor de economie. Iedereen moet mee doen. Participeren.

“Voor mij staat voorop dat elke student een duurzame toekomst met perspectief verdient. Ongeacht achtergrond, sociaaleconomische positie van hun ouders of ondersteuningsbehoefte moet iedereen mee kunnen doen in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. Iedereen heeft bij zijn studie de rust en ruimte nodig om z’n eigen weg te vinden. Om het kronkelpaadje af te lopen dat achteraf de kortste weg naar de bestemming blijkt te zijn.”

Hier spreekt de theoretische fysicus, gepokt en gemazeld in de problematiek van de relativiteitstheorie en de kwantumfysica. Of een kronkelpad het kortste pad is, dat is een vraag die je alleen van buitenaf kunt stellen. Het vooronderstelt een maat die van buiten af wordt opgelegd. Maar wat nu als het pad het unieke pad is dat het individu gaat. Het is dat kronkelpaadje dat zijn identiteit uitmaakt, de persoonlijke identiteit die gaande weg langs dit unieke pad tot bloei komt? Dat is de wens van de minister; dat iedere leerling, iedere student, zijn eigen paadje gaat, een pad dat niet van te voren van buiten af door een onderwijssysteem wordt aangeboden, maar dat door de eigen keuzes van de student gaandeweg ontstaat. Zo’n pad is per definitie het kortste pad naar de bestemming. Een bestemming die niet van te voren vast ligt. Was de student langs een ander pad op dezelfde bestemming terechtgekomen, hij was een ander persoon geweest.

Wij moeten blij zijn met een Minister van Onderwijs die begrip heeft voor de loden last die de planmatige samenleving van de geplande toekomst op de schouders van onze jeugd legt.

Misschien zit ook daar wel ten diepste de bron van de weerstand van de boeren: het besef dat ze hun ‘eigen leven’ en hun ‘eigen’ identiteit moeten verkopen voor een zak geld en een lege toekomst.

Published by

admin

Rieks op den Akker was onderzoeker en docent kunstmatige intelligentie, wiskunde en informatica aan de Universiteit Twente. Hij is gepensioneerd.

Leave a Reply